Michael · AI & công nghệ
Người phiên dịch công nghệ thực tế: đầu vào, công cụ, quyền hạn, độ tin cậy, và phần mềm thực sự làm gì.
AI & crypto, giải thích dễ hiểu.
Machine Money TV ra đời để giúp mọi người hiểu hai thế giới đang thay đổi rất nhanh là AI và crypto: cái gì đang được xây, ai đang xây, và dòng tiền đang chảy về đâu. Chúng mình giải thích thật dễ hiểu, bỏ tiền thật vào Machine Money Thematic Portfolio, và trò chuyện cởi mở với cả con người lẫn AI agent. Mục tiêu của chúng mình là đưa càng nhiều người càng tốt cùng lên đường: hiểu biết vững hơn về thế giới đang thành hình này, và cơ hội tốt hơn để đạt được độc lập, tự do và an toàn tài chính.
Hai chuyên gia, một cuộc trò chuyện
Tập nào cũng hỏi hai câu: Có chạy được không? và Ai được trả tiền?
Michael hỏiCó chạy được không?
Christina hỏiAi được trả tiền?
Christina · Crypto & tài chính
Người phiên dịch cơ chế tài chính: quyền sở hữu, lưu ký, quyết toán, thanh khoản, động lực, và ai thu về giá trị.
AI, giải thích dễ hiểu
Chiếc bánh năm tầng
Jensen Huang của NVIDIA mô tả AI như một chiếc bánh năm tầng. Công ty AI nào cũng nằm đâu đó trong chiếc bánh, và tiền chảy qua từng tầng. Machine Money Thematic Portfolio gắn nhãn tầng cho mọi khoản nắm giữ AI.
Tầng 1 trên 5
Năng lượng
Điện, nhiên liệu và thiết bị điện mà trung tâm dữ liệu AI không thể thiếu để hoạt động.
Ai ở trong tầng này
- CEGConstellation EnergyVận hành hệ thống nhà máy điện hạt nhân lớn nhất nước Mỹ.
- VSTVistraMột nhà sản xuất điện lớn của Mỹ, vận hành các nhà máy điện khí và điện hạt nhân.
- GEVGE VernovaSản xuất tua-bin khí, tua-bin gió và thiết bị lưới điện.
- ETNEatonThiết bị điện, như tủ đóng cắt và máy biến áp, dẫn điện vào trung tâm dữ liệu.
- BEBloom EnergyHệ thống pin nhiên liệu phát điện tại chỗ, ngay cạnh trung tâm dữ liệu.
- CCJCamecoMột trong những hãng khai thác uranium lớn nhất thế giới; uranium là nhiên liệu cho nhà máy điện hạt nhân.
- XOMExxon MobilCông ty dầu khí lớn nhất nước Mỹ. Khí tự nhiên là nhiên liệu cho phần lớn nguồn điện mới đang được xây.
- CATCaterpillarĐộng cơ và máy phát điện, gồm cả nguồn điện dự phòng cho trung tâm dữ liệu.
Di chuột hoặc chạm vào một cái tên để xem công ty đó làm gì.
Một vài cái tên trong số này có trong danh mục của chúng mình. Cái nào, và bao nhiêu, thì có ở bàn thành viên.
Michael giải thích: Mỗi con chip biến điện thành câu trả lời, và thành nhiệt. Không có điện thì không có AI. Tầng này chính là ổ cắm trên tường.
Tầng 2 trên 5
Chip
Những con chip làm phần suy nghĩ cho AI, cùng máy móc và vật liệu dùng để làm ra chúng.
Ai ở trong tầng này
- NVDANVIDIAThiết kế loại GPU mà phần lớn AI được huấn luyện và chạy trên đó.
- AMDAMDThiết kế GPU và CPU; đối thủ chính của NVIDIA về chip AI.
- TSMTSMCSản xuất những con chip tiên tiến nhất cho NVIDIA, AMD, Apple và nhiều hãng khác.
- AVGOBroadcomThiết kế chip AI theo đơn đặt hàng cho các ông lớn công nghệ, cùng với chip mạng.
- ASMLASMLHãng duy nhất làm ra máy EUV dùng để in những con chip tiên tiến nhất.
- MRVLMarvell TechnologyChip AI theo đơn đặt hàng và chip kết nối tốc độ cao đưa dữ liệu qua lại giữa các máy chủ.
- ARMArm HoldingsThiết kế bản vẽ chip nằm trong hầu hết điện thoại, rồi cấp phép cho các hãng làm chip.
- ENTGEntegrisVật liệu siêu tinh khiết và bộ lọc dùng trong nhà máy chip.
Di chuột hoặc chạm vào một cái tên để xem công ty đó làm gì.
Một vài cái tên trong số này có trong danh mục của chúng mình. Cái nào, và bao nhiêu, thì có ở bàn thành viên.
Michael giải thích: Chip làm phần tính toán thật sự: hàng tỷ phép nhân tí hon cho mỗi từ mà AI viết ra.
Tầng 3 trên 5
Hạ tầng
Phần cứng trung tâm dữ liệu bao quanh chip: máy chủ, bộ nhớ, mạng, cáp quang và làm mát.
Ai ở trong tầng này
- ANETArista NetworksThiết bị chuyển mạch tốc độ cao, nối hàng nghìn chip AI trong một trung tâm dữ liệu.
- DELLDell TechnologiesLắp ráp máy chủ AI hoàn chỉnh cho doanh nghiệp và nhà cung cấp đám mây.
- SMCISuper Micro ComputerMáy chủ và nguyên tủ rack, gồm cả hệ thống AI làm mát bằng chất lỏng.
- MUMicron TechnologyChip nhớ, gồm cả loại bộ nhớ băng thông cao mà chip AI cần.
- VRTVertivThiết bị cấp điện và làm mát giúp trung tâm dữ liệu chạy liên tục.
- LITELumentumLaser và linh kiện quang học cho các đường cáp quang nối giữa máy chủ.
- GLWCorningKính và cáp quang, gồm cả sợi quang bên trong trung tâm dữ liệu.
- APHAmphenolĐầu nối và dây cáp nối các máy chủ và tủ rack với nhau.
Di chuột hoặc chạm vào một cái tên để xem công ty đó làm gì.
Một vài cái tên trong số này có trong danh mục của chúng mình. Cái nào, và bao nhiêu, thì có ở bàn thành viên.
Michael giải thích: Một con chip không huấn luyện nổi một mô hình lớn. Hàng nghìn con phải trao đổi với nhau thật nhanh, và vẫn phải mát trong lúc đó.
Tầng 4 trên 5
Mô hình
Chính những “bộ não” AI, như ChatGPT và Claude; các nhà phát triển mô hình hàng đầu là công ty tư nhân, chưa niêm yết, nên chúng mình chưa có khoản nắm giữ trực tiếp nào ở đây.
Ai ở trong tầng này
- OpenAIHãng làm ra ChatGPT và các mô hình GPT. Công ty tư nhân: không có cổ phiếu để mua trên sàn chứng khoán.
- AnthropicHãng làm ra các mô hình Claude. Công ty tư nhân: không có cổ phiếu để mua trên sàn chứng khoán.
- GOOGLAlphabetCông ty mẹ của Google. Phòng nghiên cứu Google DeepMind của hãng xây các mô hình Gemini.
- METAMeta PlatformsCông ty mẹ của Facebook. Xây dòng mô hình AI Llama.
- MSFTMicrosoftNhà đầu tư lớn nhất đứng sau OpenAI. Chạy mô hình AI cho khách hàng trên đám mây Azure.
- AMZNAmazonMột nhà đầu tư lớn vào Anthropic. Cung cấp mô hình AI cho doanh nghiệp trên đám mây AWS.
Di chuột hoặc chạm vào một cái tên để xem công ty đó làm gì.
Một vài cái tên trong số này có trong danh mục của chúng mình. Cái nào, và bao nhiêu, thì có ở bàn thành viên.
Michael giải thích: Mô hình là công thức mà chip chạy: những quy luật học được từ hàng núi văn bản, code và hình ảnh.
Tầng 5 trên 5
Ứng dụng
Phần mềm và dịch vụ đưa AI vào làm việc cho doanh nghiệp, chính phủ và mọi người.
Ai ở trong tầng này
- PLTRPalantir TechnologiesPhần mềm giúp chính phủ và doanh nghiệp đưa AI vào làm việc trên dữ liệu của chính họ.
- NOWServiceNowPhần mềm quy trình làm việc cho IT, nhân sự và chăm sóc khách hàng, nay bổ sung AI agent.
- CRMSalesforcePhần mềm quản lý khách hàng, nay bán AI agent lo việc bán hàng và hỗ trợ.
- CRWDCrowdStrikePhần mềm an ninh mạng dùng AI để phát hiện và chặn các cuộc tấn công.
- ADBEAdobePhần mềm sáng tạo như Photoshop, tích hợp sẵn AI tạo ảnh Firefly của riêng hãng.
Di chuột hoặc chạm vào một cái tên để xem công ty đó làm gì.
Một vài cái tên trong số này có trong danh mục của chúng mình. Cái nào, và bao nhiêu, thì có ở bàn thành viên.
Michael giải thích: Đây là tầng bạn thực sự chạm vào: khung chat, trợ lý trong hộp thư, công cụ ở chỗ làm.
Cũng có trên bàn
Áp dụng AI
Những công ty ngoài ngành công nghệ dùng AI để làm mới chính hoạt động kinh doanh của mình, chẳng hạn trong việc tìm kiếm thuốc mới.
Ai ở trong tầng này
- LLYEli LillyHãng dược đầu tư mạnh vào AI để tìm ra thuốc mới.
- RXRXRecursion PharmaceuticalsCông ty công nghệ sinh học xây quanh việc tìm thuốc bằng AI.
- TSLATeslaHãng xe đang huấn luyện AI cho xe tự lái và robot hình người.
- JPMJPMorgan ChaseNgân hàng lớn nhất nước Mỹ, đưa AI vào khắp hoạt động kinh doanh của mình.
Di chuột hoặc chạm vào một cái tên để xem công ty đó làm gì.
Một vài cái tên trong số này có trong danh mục của chúng mình. Cái nào, và bao nhiêu, thì có ở bàn thành viên.
Michael giải thích: Hoàn toàn không phải công ty công nghệ. Họ đưa AI vào giải quyết bài toán của chính mình, như săn tìm thuốc mới.
Crypto, giải thích dễ hiểu
Ba công việc của tài sản crypto
Crypto không phải là một thứ duy nhất. Chúng mình chia theo công việc mà mỗi tài sản đảm nhận: lưu trữ giá trị, chạy ứng dụng, hoặc xây đường ray quanh chúng.
Tài sản kỹ thuật số nhằm giữ giá trị theo thời gian, như Bitcoin (“vàng kỹ thuật số”).
Christina hỏi: ai được trả tiền?Thợ đào nhận coin mới và phí nhờ bảo vệ mạng lưới. Chỉ nắm giữ thôi thì không sinh thu nhập, khác với cổ tức hay tiền lãi.
Những blockchain chạy ứng dụng, stablecoin và tài sản được token hóa: những “đường ray” mà AI agent có thể dùng để trả tiền cho nhau.
Christina hỏi: ai được trả tiền?Mỗi giao dịch trả một khoản phí nhỏ cho mạng lưới xử lý nó. Đường ray càng đông thì thu càng nhiều phí.
Những công ty niêm yết trên sàn chứng khoán, vận hành phần “đường ống” của crypto, chẳng hạn các sàn giao dịch và công ty môi giới kết nối nhà đầu tư phổ thông với crypto.
Christina hỏi: ai được trả tiền?Đây là những công ty bình thường, có cổ phiếu. Họ thu phí khi mọi người mua, bán và lưu trữ crypto qua họ.
Đọc danh mục
Năm động thái đơn giản
Mỗi tuần, mỗi khoản nắm giữ nhận một trong các nhãn này. Toàn bộ từ vựng chỉ có vậy.
Machine Money Thematic Portfolio là danh mục mà chúng mình chủ động quản lý. Chúng mình thể hiện nó dưới dạng mức tăng trưởng của 10.000 US$, và giải thích mọi thay đổi. Đây không phải lời khuyên tài chính cá nhân.
Thử cùng Christina
Cần gì để hồi phục
Khi giá giảm, muốn quay về mức ban đầu thì cần một mức tăng phần trăm lớn hơn mức giảm. Kéo thanh trượt để xem lớn hơn bao nhiêu.
ChristinaĐố nhanh: nếu giá giảm 50%, phải tăng bao nhiêu mới về lại hòa vốn? Thử kéo thanh trượt xem.
- Mức giảm giá
- −50%
- Mức tăng cần để về hòa vốn
- +100%
Giảm 50% thì cần tăng 100% để về hòa vốn.
| Mức giảm giá | 100 US$ còn lại | Mức tăng để về hòa vốn |
|---|---|---|
| −10% | 90 US$ | +11,1% |
| −20% | 80 US$ | +25% |
| −30% | 70 US$ | +42,9% |
| −50% | 50 US$ | +100% |
| −75% | 25 US$ | +300% |
| −90% | 10 US$ | +900% |
Vì sao điều này quan trọng: các tài sản biến động mạnh, như nhiều đồng tiền mã hóa, có thể giảm rất sâu, và giảm càng sâu thì đường leo lại càng dốc.
Đây là số học, không phải dự báo. Nó không nói gì về việc một mức giá có hồi phục hay không, hay khi nào.
Vài điều có thể bạn đang thắc mắc
Có cần sở hữu crypto mới theo dõi được không?
Không. Bạn có thể khám phá chương trình, phần hướng dẫn học và hiệu suất của danh mục mà không cần mua gì hay kết nối ví.
Danh mục có thật không?
Có. Machine Money Thematic Portfolio phản ánh đúng các vị thế mà chúng mình chủ động quản lý: chúng mình bỏ tiền thật vào đó. Chúng mình thể hiện nó dưới dạng mức tăng trưởng của 10.000 US$ để dễ so sánh, và giải thích mọi quyết định, kể cả rủi ro. Hiệu suất thì công khai; các khoản nắm giữ và giao dịch hằng tuần dành cho thành viên. Đây không phải khuyến nghị cho tiền của riêng bạn.
Câu hỏi của người mới thì nên hỏi ở đâu?
Ghé cộng đồng để trò chuyện công khai, hoặc gửi câu hỏi cho đội ngũ. Bạn không cần nắm hết từ vựng trước đâu.
Hiểu máy móc. Lần theo dòng tiền.
Chọn một điểm để bắt đầu.